Rogal Świętomarciński – historia i legendy

W listopadzie Rogale Świętomarcińskie królują na polskich stołach. Ten tradycyjny wypiek robiony jest z ciasta półfrancuskiego, a jego środek wypełnia biały mak z różnorodnymi dodatkami, takimi jak orzechy czy rodzynki. Ich historia sięga wiele lat wstecz a my zajadamy się nimi do dziś. Czy kryją w sobie jakąś słodką tajemnicę?

Rogale Świętego Marcina?

Święty Marcin urodził się około 316 roku na Węgrzech. Za ojca miał rzymskiego legionistę, który oddał go do służby wojskowej. Marcin był oddanym patriotą, jednak po pewnym czasie zrezygnował z roli żołnierza i został ascetą. Prowadził skromne życie, w pełni oddając się Bogu. W 371 roku został biskupem w Tours. Po śmierci ogłoszono go Świętym. Jest patronem żołnierzy, pasterzy oraz opiekunem ptaków (w tym gęsi). Jego dzień przypada na 11 listopada. Święty Marcin często przedstawiany jest na białym koniu. Stąd też charakterystycznym symbolem stały się Rogale Świętomarcińskie, które kształtem przypominają zgubioną podkowę, podczas pomagania ubogim.

Między prawdą a legendą

Jedną z najważniejszych legend datuje się na 1891 rok. Proboszcz z parafii Św. Marcina podczas nabożeństwa poprosił wiernych o pomoc dla ubogich. Usłyszał to jeden z tamtejszych cukierników – Józef Melzer, który postanowił przyłączyć się do inicjatywy. Upiekł dla nich rogale, które od patrona kościoła przybrały nazwę „Świętomarcińskie”.

Jednak okazuje się, że rogale istniały już wcześniej niż powyższa opowieść wskazuje. Dowody na to znajdują się w Dzienniku Poznańskim. W wydaniu z 1860 roku po raz pierwszy ukazała się wzmianka informująca o sprzedaży „Rogalików Św. Marcińskich”.

Rogal objęty ochroną?

W 2008 roku Unia Europejska wydała rozporządzenie, w którym rogale zostały wpisane do Rejestru Chronionych Nazw Pochodzenia i Chronionych Oznaczeń Geograficznych. Aby słodkie półksiężyce uzyskały certyfikat, muszą być wypiekane zgodnie z recepturą i spełniać wymagane kryteria. Przykładowo ich waga musi mieścić się pomiędzy 150 a 250 gram, a ciasto posiadać nie mniej niż 81 warstw. Z racji tego, że wypiek podlega Chronionemu Oznaczeniu Geograficznemu, może on powstać tylko i wyłącznie na ziemiach Wielkopolskich.

W Wągrowcu również wypiekane są certyfikowane Rogale Świętomarcińskie. Znajdziemy je w Kilian Cukiernia Piekarnia oraz Cukiernia – Piekarnia W.K Zborowski.

Smacznego!

Autor: Maja Włodarczyk

Źródła:

1860 | Dawny Poznań

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej – EUR-Lex

Certyfikacja rogali świętomarcińskich | Imieniny ulicy Święty Marcin | Poznan.pl

Rogale świętomarcińskie (PRZEPIS) – boski wypiek, nie tylko na 11 listopada – PolskaZachwyca.pl